Fond otvoreno društvo Bosne i Hercegovine (FOD BiH) je zajedno s USAID-om u septembru 2003. godine počeo sa pružanjem podrške realizaciji programa "Razvoj civilnog društva u BiH". Program implementira Centar za civilne inicijative (CCI) Tuzla i predviđeno je da traje do januara 2006.godine. Ovaj program ima za cilj:
Kako bi ostvario pomenute ciljeve Program je razvio nekoliko aktivnosti koje imaju različite pravce (rad sa građanima, vijećnicima u opštinskim parlamentima, izvršnim organima vlasti, nezavisnim pojedincima/ekspertima). Program radi sa ograničenim brojem opština (18), čime se želi obezbijediti održivost i primjenjivost ostvarenih promjena, a ne samo kratkoročno aktuelizovanje problema.
Projektne aktivnosti će se odvijati u tri faze, i to:
Faza 1 9 opština (Gradiška, Cazin, Čapljina, Šamac, Rogatica, Konjic, Ugljevik, Brčko Distrikt i Živinice);
Faza 2 Proširenje na opštine koje su ušle u program PADCO;
Faza 3 Sumiranje i analiza ostvarenih rezultata, identifikacija naučenih lekcija i najboljih praksi, diseminacija/publikacija projektnih ostvarenja.
Pored rada u 18 opština projekat će inicirati i voditi kampanje na entitetskom i državnom nivou. Kroz ove kampanje projekat nemjerava da:
Spomenute programske aktivnosti će biti implementirane unutar slijedećih projektnih oblasti:
Problem - nedovoljno učešće građana u planiranju, usvajanju i realizaciji budžeta;
Posljedice - korupcija, samovolja u procesu odlučivanja, odsustvo jasne strategije za rješavanje problema zajednice;
Zadatak - obučiti najmanje 500 predstavnika iz 250 mjesnih zajednica o metodama identifikacije problema; podići učešće građana uključenih u proces identifikacije prioriteta; informisati građane o procedurama vezanim za izradu budžeta; povećati broj građana koji učestvuju u javnim debatama;
Aktivnosti - obrazovanje članova vijeća mjesnih zajednica o odgovornosti i transparentnosti; informisanje građana o opštinskim planovima, planiranju i implementaciji budžeta; istraživanje mišljenja građana o lokalnim prioritetnim problemima; fasilitiranje građanskog prisustva u javnim debatama o budžetu; nadgledanje procesa usvajanja i implementacije budžeta; organizovanje sastanaka građana i načelnika opština; definisanje prijedloga kriterija za donošenje odluka prilikom planiranja budžeta; nadgledanje budućih procesa u opštinama u skladu sa novo usvojenim preporukama.
Rezultati - povećan nivo građanskog učešća u planiranju budžeta u opštinama; jasno definisani kriteriji donošenja odluka vezano za prioritetne probleme u opštinama; definisani metodi uključivanja građana; povećano građansko učešće u javnim diskusijama vezanim za realizaciju budžeta; povećan broj riješenih građanskih inicijativa kroz planirani budžet; povećana transparentnost procesa planiranja i ostvarenja budžeta; poboljšana komunikacija između građana i predstavnika vlasti.
Problem - osobe sa posebnim potrebama nisu ravnopravne sa ostalim građanima u BiH vezano za obrazovanje, zapošljavanje, socijalnu i zdravstvenu zaštitu; direktori škola u Tuzlanskom kantonu su za svoj rad odgovorni svojim političkim partijama, a ne učenicima i njihovim roditeljima, što se odražava na nivo kvaliteta obrazovanja; šume i druga prirodna bogatstva u Zeničko-dobojskom kantonu se uništavaju i neplanski koriste.
Posljedice - osobe sa posebnim potrebama nisu uključene u društvo, osjećaju se nekorisno i zanemareno; škole ne obezbjeđuju adekvatno obrazovanje za učenike sa smanjenim sposobnostima; roditelji nemaju uticaja na proces obrazovanja; izraženi ekološki problemi u Zeničko-dobojskom kantonu, smanjivanje prirodnih resursa.
Zadatak - zakonski izjednačiti prava osoba sa umanjenim sposobnostima sa ostalim građanima na polju obrazovanja, socijalne i zdravstvene zaštite; depolitizirati upravljanje školama u Tuzlanskom kantonu - odvojiti političke partije od upravljanja školama; proglasiti Prokoško jezero na planini Vranica zaštićenim područjem;
Aktivnosti - organizovati okrugle stolove i javne debate na pomenute teme; kreirati i voditi medijsku kampanju sa ciljem aktuelizovanja pomenutih tema i informisanja javnosti; kreirati Radnu Grupu za predlaganje preporuka ili amandmana na postojeće zakone; razviti komunikaciju sa predstavnicima parlamenta kako bi se dobila njihova podrška; informisati javnost o postojanju novih zakonskih rješenja i mogućnosti;
Rezultati - zakonom zaštićene osobe sa posebnim potrebama; građani neposredno biraju direktore škola; nastavnici i direktori su motivisani da rade i unaprijede svoje kapacitete; sprečavanje daljeg uništavanja okoline u području planine Vranica; jačanje svijesti kod građana; unaprijeđena zakonska regulativa u pravcu evropskih standarda.
Problem - mnogi građani u BiH ne mogu glasati na izborima; izabrani načelnici općina u Federaciji BiH nisu odgovorni građanima već svojim političkim partijama.
Posljedice - frustriranost građana jer im je oduzeto pravo da biraju; slabo povjerenje u izbore i sumnje u ispravnost istih; osnove za manipulacije biračkim tijelom; korupcija; nemogućnost uticaja na izabrane predstavnike;
Zadatak - unaprijediti glasački registar; ustanoviti stalne glasačke stanice u BiH; pismeno informisati građane o podacima sa glasačkog registracionog listića; promijeniti zakone u Federaciji BiH vezano za izbor načelnika općina.
Rezultati - povećan broj građana koji su u mogućnosti da realizuju svoje biračko pravo; direktna odgovornost načelnika općina u Federaciji BiH građanima; smanjen uticaj političkih partija na rad lokalnih vlasti; veća nezavisnost u radu načelnika općina.